Treći Jozefov san: Pesma vetra

Pesma vetra

Vetar, kao sveštenik sa pokrzanom mantijom od uzvihorelog lišća, promuklo i pomalo grubo terao je nagaravljene opiljke sa zgarišta u dubinu, ka useklini između dva polusrušena zida nekadašnjeg doma, kao u tor zaštićenih leđa i prkosnih grudi, spreman na poraz od daleko nadmoćnijeg protivnika. Razređeni tamni oblaci u talasima su donosili sitnu, skoro nevidljivu kišu, zapljuskujući poput parangala stari zatrpani bunar i puneći mu, kao od majčine dojke otkinutu zdelu. Padala je podsećajući zgarište da se neposredno ispod i iznad vatre nalazi voda kao njegov nepobitni sluga i jedini večiti gospodar.
Pesma vetra bilo je nešto što se Jozefu učinilo odveć poznatim. Ne samo da je bio muzički obrazovan, kao uostalom i sva deca iz škole koju je pohađao, već je i sam imao onaj dar osećaja nevidljivih niti i paučine koju ona tako imaginarno plete. Obično bi, čuvši neku novu melodiju, zatvorio oči i odlutao miljama i miljama daleko nošen notama poput ćilima istkanog od mekih pera mladih paunova, prelazeći u brišućem letu beskrajna mirisna zelena polja detelinare, provlačeći se kroz biserne slapove nevidljivih vodopada i prodirući kroz dubinu šumske tame zaštićen tek lakom koprenom suza koje su mu se gotovo redovno nalazile u uglovima poluotvorenih očiju, kao kakav mikrosvet koji je tako hitro zakovitlao u svojoj prebujaloj mašti. Ne sluteći da će ga ikada valovi sudbine odvojiti od nje kao od peščanog žala, muziku je doživljavao kao nešto što mu teče venama, kao svežinu koju je udisao i kao misao kojom bi započinjao i završavao tadašnje školske dane.

Muzika je bila njegova prva ljubav, najveća tajna i jedini njegov svet. Varošica u kojoj je rođen nalazila se na samoj ivici Ugarskog carstva i živela je onim životom kojim slična granična mesta žive. Uvek užurbani meštani imali su hroničan nedostatak sati u toku jednog dana i nedostatak dana u istoj sedmici, mahom zbog neprestanih trgovinskih, a delom i zbog poslova vezanih za spremanje letine, za koju i od koje su od vajkada živeli.

Jozef 2

Njegov otac bio je Nesbasšad Elégtelenszeretett, deveti po redu knez koji je svoj više protokolarni položaj uglavnom koristio ne bi li sinu jedincu pružio školovanje koje kao plemić i zaslužuje, i koje će, kako se iskreno nadao malom Jozefu pomoći da u budućim vojnim i državnim previranjima sačuva obraz i titulu, ali i živu glavu. Muzička akademija koju je pohađao Jozef bila je jedina u istočnoj Ugarskoj, ali je ujedno i bila pod Austrijskim patronatom i uticajem jer su i svi učeniji učitelji muzike toga vremena dolazili upravo sa druge strane nevidljive granice, a kompozitori uz čija se Nokturna i Valcere kao beba budio i uspavljivao bili su upravo njegovi kasniji mentori. Čudno je samo bilo da, koliko god je pokazivao sklonosti i neraskidive ljubavi prema notama i muzici, nije imao želju da i sam izvodi sva ta dela. Čak ga ni jedan instrument nije privlačio onim žarom neophodnim za posvetiti mu se svim svojim bićem, što je u takvoj školi bio preduslov za kasnije ozbiljno bavljenje muzikom. Prožet svakodnevnim zvucima koji su se u njegovoj glavi mešali stapajući se u Adađa ili Andanta, Jozef je tonove osećao bolje i iskrenije od drugih đaka beležeći i opisujući notama čak i svakodnevne pojave samo njemu čujne poput klizanja kapi rose po listu popinog cveta ili paukovog neumornog pletenja mreže.

Jozef 1
Komponovanje pesme vetra je bilo nešto što mu je nekada predstavljalo svakodnevnu razonodu od internata do škole… Večito je tražio taj deo koji fali da njegova simfonija dobije svoj rasplet. A sada? Sada je, u ovom pustom ratnom zaklonu taj zvuk ličio na jauk…na bolni ropac umirućeg.
Već druga noć kako je ležao ranjen… napušten od saboraca koji su otišli dalje u paljenje i skrnavljenje ove predivne zemlje… U kojoj je on bio po prvi put, iako živeo ne tako daleko… i u koju je njegov otac često dolazio najmanje dva puta u toku godine obilazeći je sa Đorđijem Krstićem, svojim velikim prijateljem, za koga je sinu govorio da je jedini Srbin u stanju da naslika muziku koju mnogi ne umeju ni da čuju… Obilazili su taj nadareni slikar i njegov, vazda nasmejani dobroćudni otac seoske slave isabore, kolonije, vašare odlazeći sve do nekakvih udaljenih i, kako kažu najlepših od svih Karlovaca. Iz tih obilazaka stari knez se obično vraćao veseliji i uvek sa par dana docnjenja. Mnogo puta je Jozef poželeo da pođe sa ocem i upozna te ponosne i dobre ljude, vesele do besmisla i otvorene do beskraja, ali i ponosne do samouništenja kako je tata umeo da kaže. Ipak, obaveze u internatu i kratkotrajne posete rodnom domu koje je uglavnom provodio uz majku, onemogućile su ga da svojim očima, u miru vidi i čuje nastavak one iste ravnice u kojoj se u istu melodijsku liniju stapaju duše i vetrovi. Onaj isti kraj horizonta koji nekome s one strane života i smrti predstavlja početak…
I evo ga u toj zemlji u kojoj je, u pauzama između grmljavine topova i brek čuo samo pitke lage i koja je bila nežnija od bilo kog Alegra agitata i slikovitija od talasa rekvijema… evo ga u njoj mobilisanog, kao osvajača… kao tiranina.
Ležao je nemoćno podno jedinog preostalog zida srušene kuće nekog srpskog domaćina koju je njegova prethodnica tako bezdušno zapalila. Slušajući vihorovu odu, krvareći je čekao spas ili sudnji čas, sećajući se majčinih reči kako su istina i ljubav jedine note duše i ogledalo srca.
Prepušten sudbini otvorio je oči i zaplovio niz tok nabujalih osećanja čekajući svoj trenutak istine. Zapevušio je, praćen čembalima i trubama svoj lični posmrtni marš.

- Tan, tanananana, tanana, taaananananana…

Zvuk truba koje su se tiho gubile u daljini, mešale su se sa vihorom i sve tišim jecajima u prašini seoskog groblja na kojem je upravo sahranjen sin jedinac poslednjeg paorskog kneza. U svom trećem i poslednjem snu… u svom konačno završenom delu… U svojoj “Pesmi vetra”…

(Priča “Treći Jozefov san: Pesma vetra” je samo deo moje neobjavljene knjige… a ta knjiga je, kao i sve ostalo deo mog starog, odavno objavljenog života… Jednako kao i priče “Marina – čudno ime za ljubav“ i “San gospodina Majevskog“)

A.S.Jovanović

M-A-R-I-N-A… A Strange Name For Love!

Žena na grobljuAnd that day, when he went round the stall I was working at, he stopped and in front of all the guests and dignitaries that were waiting for a speech on his award-winning new novel, he glanced at the name tag on my chest and said:

“M-A-R-I-N-A… What a strange spelling for love in this language!”

And no, I was not embarrassed; because falling in love at first sight is nothing to be ashamed of… it is only embarrassing not to immediately admit it to yourself.

And that day when he recited to me those intangible and incomprehensible Prever’s verses! When he cited a Thai wise man with whom he shared a meal once; when he dug up, from the depths of his mind, rhymes that could only be described as the ones that Balasevic never wrote!

And no, I was not afraid, because scary is only what we wish for to be scary! Everything else is simply – life!

And no, I was not ashamed to memorise his first text message, which I have been saving all these years like a priceless relic:

“The experience taught me never to be the first to show to a woman that I like her. And I didn’t show it to you… I directly told you! Experience also taught me that I should not be sending you any messages, until I realise that you want me at least a bit… And so, you see, I am not sending them! Experience taught me to wait, not to be impatient. And so, you see, I am not. Experience taught me that the one that doesn’t want you is worth more than thousands of them queuing to get under you. But, where did I get all that experience from? Experience, my arse! Be mine! Be mine, at least forever!”

My lucky number all those months was the number of my heartbeats, while he was passing by, within my scent range. Countless beats! My lucky number was the number of butterflies flickering in my eyes while he was trying to catch some more of Kierkegaard’s thoughts.

“Marina, do you know, by any chance, what is the colour of the wind?” my Professor of literature asked me one of those mornings. “Sky blue? Forest green? Sea turquoise? Yellow like the autumn, white like the winter? Noooo! No! The wind always and forever had HIS colour! Whatever the season!

But… forever doesn’t exist! ‘Forever’ was made up by the people who invent fairy tales. The only time that exists is the time when you have to be somebody else in order to be who you really are! There exists simply a fascination with the idea that the whole world is celebrating only you, because you have an impression that by loving one man, you are in love with the whole world.

And then you realise that the whole world is just a stopover between unlimited happiness and complete loneliness! The amount of love that you suddenly capture triggers inside you a wish for only one thing – for this love never to be lost, and the power of that wish is directly linked to the amount of loneliness you surround yourself with after that love is gone.

And that day when he has, in his own peculiar way, said that it is not the end because he wants it to end, but because life dictates so! I didn’t believe him, I defied the truth… but it was too late… he went away without my “I’m sorry!” He left me to grow old alone; he left me without anyone on this irrelevant planet. He left me with a dead sea in my eyes.

And that day when I had for a millionth time wiped the dust from his gravestone at New Belgrade Cemetery, I realised that my solitude through all these years was not that difficult to endure because I had memories which made my life worth living.

And no, I was not ashamed to memorise his last message, written by his weak, shaky hand, and which I treasured throughout the decades like an ancient relic:

“If you ever had to choose between loneliness and being alone, choose the latter! They are not the same! We choose to be alone, but the loneliness is forced upon us! It is a destiny of us artists not to be able to choose a moment when we will depart. That moment always chooses us. It is our artistic privilege to be able to create always… even when it is hard. But what we do create can be called a work of art only if it was conceived and executed while we were in love, or while we were lonely. Let’s be absolutely clear though, I am not describing my current state! This is a description of the state of my whole life. This is what that Thai wise man told me over our modest meal all those years ago…”

“M-A-R-I-N-A… What a strange spelling for love… !”

P.S. This story is only part of my new book … the book is part of my old life

by A.S.Jovanović

* Special thanks to master Srđan Perović for translation

Serbian version of this story

Story “Mr. Majevski’s Dream”

 

 

BLOGOMANIJA 2012: DA LI JE BLOG POSTAO KOLUMNI GLOG?!

Do pre samo godinu dana san svakog blogera bio je da postane kolumnista. A onda su ti neki interneti, “mejlevi”, “sajtevi”, virali, šerovi, SEO-vi, pejdževi i tviteri postali dostupni i razumljivi svima. Čak i kolumnistima. Poput pauka web je ispleo svoju mrežu oko čitave planete. Ko je uspeo da se za nju uhvati na vreme preživeo je, ko joj se opirao u njoj je našao ili će tek pronaći svoj poslednji ENTER.

Blogeri su gotovo preko noći postali bitna kategorija, a njihovi postovi brži, lepršaviji i raznovrsniji, oslobođeni stega i pritisaka, lišeni staromodnog  kolumnističkog odela od tvida. Postali su toliko dostupni, da je danas gotovo svako dobio mogućnost na zvanični i javno izraženi stav.

Za razliku od blog posta, za koji je potrebna sića, dobra volja i bilo kakav povod, status kolumniste je morao da se zasluži. Ne računajući vanvremenskog Tirketa, grandioznog Preleta, lucidnog Tijanića gotovo svi ostali su morali kredibilitet vredan sopstvenog kutka da zarade ostavljajući mozak na rezervi, muda u večitom procepu, a srce na terenu. Morali su da budu beskopromisni, dozirani, samo svoji, prehrabro ludi i diplomatski prikočeni kad i gde zatreba. Morali su da umeju da kažu ono što čitalac želi, a ne može ili ne ume, na način na koji će biti autentičan, originalan, stručan, analitički, edukativan, ali razumljiv. Morali su da daju poruku, da upere svoje kolumnističko svetlo ka izlazu iz tunela u koji svakim svojim minijaturnim umetničkim delom ulaze. Biti kolumnista u Srbiji bila je čast. Za nekog dobrano preplaćena, za nekog nikad zaslužena, ali za svakog – ČAST!

A onda je pobedila demokratija, a vlast je devalvirala čast. Boja na novinama postajala je sve bleđa, papir sve tanji, tiraži sve manji, a kolumnisti sve manje svoji. Oni malobrojni koji nisu želeli da se predaju sami bili su razoružani na jedan od dva omiljena načina vlasnika svega i svačega – finansijski ili fizički.

Sunovrat printa gotovo istovremeno posklopio se sa onlajn revolucijom i za samo nekoliko meseci reč „kolumna“ kao da je ostarila za više od 100 godina. Ono malo preteklih analitičara u ono malo preživelih print izdanja postali su artisti na žici koja vodi preko ambisa ispod kojeg se, poput besnih pasa vlasnici i „vlasnici“ polumrtvih medija bore za svoje parče crvljive šnicle. Postali su taoci nemanja.

Pojedinci su na vreme skinuli odelo od tvida, ogrnuli ono modernije od twitta i nastavili da duvaju u propeler vetrenjače. Pojedinci su svoju skribomaniju izlečili kreativnim samoubistvom. Pojedinci su gotovo nestali.

Kosrist blogokratije ipak je jednako opasna kao i njena kolateralna šteta u vidi ziliona polupismenih poluidiota koji su se drznuli da se samoproglase bitnim blogerima. Svet u kojem blogerska scena Srbije pokušava da se postavi na nekakve klimave staklene noge jednako je anarhičan odumirućem printu, sa osnovnom razlikom što je za sticanje statusa „internet kolumniste“ sada potpuno nebitno proći bilo kakav period inicijacije. Dovoljno je okačiti svoje pisanije na neki od besplatnih servisa ili na svoj lični, od kevine penzije zakupljen sajtić, šerovati na društvene mreže, nahvaliti par šatro bitnijih sujetnih kolega, mahom „ja, pa ja“ autora i već si postao – BLOGER. U moru budalaština, nebitnjačkih tekstova, često pisanih kao na popravnom ispitu iz srpskog za sedmi osnovne postalo je gotovo jednako nemoguće doći do autorskog komentara vrednog trošenja 10 kvalitetnih minuta života kako bi on postao kvalitetniji makar za minut više od toga.

Jer to je nama naša borba dala, da imamo blo post lišen bilo kakvog spinovanja, lobiranja, jeftinog preprovidnog promovisanja… za maršala.

Upravo Kizina Blogomanija predstavlja početnu tačku i prekretnicu sa koje se može u dva pravca. U totalnu anarhiji, gde će nekvalitet, svaštarenje, ljubomora, banalni sponzorluk i arčenje autorstva ubiti kredibilitet i ono malo kvalitetnih autora s potencijalom da budu noseći stubovi onlajna. U brlog u kojem će svi biti veći ili manji volonteri i gde neće niko moći da odvoji zrno od kukolja, na radost one iste demokratske vlasti koja ostaje bez jednog od najopasnijih dresera, kritičara i kontrolora. I gde će se blogeri izdržavati od sopstvenih zanoktica.

Ili u smeru koji podrazumeva borbu za integritet, kreibilitet i poštovanje stečeno kvalitetom. Borbu da budu objavljivani gde treba i plaćeni koliko zaslužuju. Ni manje ni više. Gde će reputaciju sticati onako kako su je sticali kolumnisti… oni isti koji će ostati pusta nedosanjana blogerska želja.

Umesto P.S. Da postoji kladionica sa ovom ponudom stavio bih brdo para na opkladu da će mnogi blogeri postaće veći kolumnisti nego što bi ikad bili da im se ostvario onaj san s početka ovog teksta. Za razliku od njih mnogi kolumnisti nikad neće postati blogeri. A svet neće prestati da se vrti, baš kao što će autor s mudima, svojim stavom i kvalitetom biti poštovan koje god odelo bude obukao i objavljivao na novinskom papiru, vebu ili listu kupusa.

Autor ovog blog posta zvanično je najčitaniji srpski kolumnista u poslednjoj deceniji. Od 2002. Godine do danas objavio je preko 2.500 kolumni i autorskih komentara u više dnevnih novina, nedeljnika, mesečnih izdanja. Prema istraživanju, svaku njegovu kolumnu u rubrici „Sir Oliver“ 2007. godine u magazinu Scandal u proseku je (mimo interneta) čitalo više od pola miliona ljudi. Od 2009. Do 2012. objavljivao je kolumne u Dnevnim novinama Press na dnevnom nivou, što je poduhvat bez presedana na srpskoj medijskoj sceni. Autor je više romana, nagrađivanih priča, eseja, scenarija, TV i radio emisija. Trenutno angažovan na projektu Telegraf.rs.

 

Blogomanija 2012. (Stara planina 7. – 9. 12. 2012)
(preuzeto sa sajta www.blogomanija.me)

Blogomanija je regionalna konferencija posvećena blogu i blogerima, koja će se održati od 7. do 9. decembra u hotelu Falkensteiner Stara planina. Na konferenciji će se okupiti najpopularniji blogeri iz Srbije i celog regiona, kao i veliki broj posetilaca koji prate i poštuju njihov rad ili žele da uđu u vode blogovanja. Tema prve Blogomanije biće uticaj blogova i društvenih mreža na društveni i politički život u Srbiji i regionu.

Blog je jedno od najefikasnijih oruđa u formiranju stavova najširih slojeva društva, i potpuno slobodan izraz mišljenja nezavisnih i često veoma stručnih autora. Takođe, blog je trenutno jedan od najdominantnijih načina za promociju pojedinaca i kompanija.

Cilj Blogomanije je uspostavljanje komunikacije između regionalne zajednice blogera i kompanija, države, kao i dijaloga između online i offline medija. Ideja je da se na jednom mestu okupe svi sadašnji i budući blogeri kako bi razmenili i stekli nova znanja o ovom sve moćnijem medijskom kanalu koji menja svet oko nas.